INFORME SOBRE BIBLIOTECAS ESCOLARES

O 15 de xuño de 2017 a Subdirección General de Estadística y Estudios do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte publicou o informe estatístico sobre a situación das bibliotecas escolares a nivel estatal no curso 2015-2016.
Os resultados pódense consultar por comunidade autónoma ou por provincia.
Analízanse 45 aspectos referidos a:

• Bibliotecas do centro.
  
• Instalacións e equipamentos.
  
• Colección.
  
• Uso das tecnoloxías da información e a comunicación:
  
• Uso e usuarios. Actividades.
  
• Xestión
  
• Gastos e orzamentos.
  
• Persoal.
  

As bibliotecas escolares de Galicia ostentan unha posición relevante en todos os items que se analizan, pero destaca naqueles aspectos que se veñen priorizando dende os programas da Asesoría de bibliotecas escolares e a rede de formación do profesorado: 

https://es.pinterest.com/pin/427842033341672921/

A alfabetización múltiple, que actualiza o concepto de lectura e que a UE define como “comprensión, utilización e avaliación crítica de diferentes formas de información, incluídos os textos e imaxes, escritos, impresos ou en versión electrónica” é hoxe unha capacitación (por non dicir competencia) imprescindible para a cidadanía.

https://es.pinterest.com/pin/427842033341644193/

A Alfabetización Informaciónal é xa unha realidade asentada que se traballa sistemáticamente nas nosas bibliotecas, como se reflicte nos resultados do informe. Ademais da asignatura de libre configuración, Investigación e Tratamento da Información (INEIN), para ESO e Primaria, a maioría das bibliotecas programan actividades ALFIN. 
Existen experiencias ben interesantes, rigurosas e ben estructuradas, de alfabetización audiovisual.

  O Plan LÍA contempla o seu desenvolvemento como unha das prioridades das bibliotecas escolares galegas.
A compensación de desigualdades é un punto significativo na programación anuais; acadar unha biblioteca totalmente inclusiva é un dos retos do Plan LÍA 2016-2020

BIBLIOTECAS ESCOLARES A PIE DE PÁGINA

Bibliotecas escolares a pie de página, o artigo de Inés Miret e Mónica Baró para La lectura en España. Informe 2017, fai un repaso a situación e evolución das bibliotecas escolares no estado.
Sinala que, segundo diversos estudos, as bibliotecas escolares son determinantes na aplicación de metodoloxías activas e un apoio imprescindible en Aprendizaxe Baseado en Proxectos.

Chamoume especialmente a atención a referencia aos estudos realizados en EE.UU. e Australia que evidencian o impacto da biblioteca escolar no rendimento académico:

• Mellores puntuacións nas probas estandarizadas: lectura, lingua, literatura, historia e matemáticas.

• Mellores resultados en lectura e alfabetización en información: resolución de proxectos, tratamento e comunicación da información e cidadanía dixital.

• Melloras no hábito e competencia lectora. Apoio para a compensación de desigualdades sociais.

• Actitude positiva de cara a aprendizaxe. Maior autonomía e iniciativa por parte do alumnado.

• Mellor desenvolvemento profesional do profesorado que traballa na ou coa biblioteca escolar.

 
As autoras deste artigo destacan o relevante papel das bibliotecas escolares nos resultados en competencia lectora de Galicia, en PISA 2012, que superan a media de España, a OCDE e a UE.

Unha última anotación, pola miña parte, sobre o remate do artigo que, citando a Jenkins, Ito e bloyd [2016], falan de futuro e sosteñen que a biblioteca escolar é o espazo máis axeitado, privilexiado, para desenvolver a aprendizaxe conectada, aquela que pon en relación:

• Prácticas de aprendizaxe informal no terreo dos intereses da mocidade.
• Os tipos de interacción que regulan as relacións entre iguais.
• As necesidades derivadas da institución escolar.

CURSO DE BIBLIOTECAS EN COMPOSTELA

Remata o día 30 de outubro, o prazo de inscrición no curso S1501042 Biblioteca escolar, centro de recursos da información. Nivel II. V15 (https://www.edu.xunta.es/fprofe/procesaConsultaPublica.do?DIALOG-EVENT-ver=ver&cod_actividade=66804 ). 

O curso consta de 6 sesións presenciais que se celebrarán na aula 11 do CAFI de 18:00 a 21:00.

Cristina Novoa  (http://www.edu.xunta.es/biblioteca/blog/, https://www.pinterest.com/pin/427842033329269443/ ) falará do modelo de biblioteca escolar do século XXI, conceptos ALFIN e AMI e Proxecto Lector de Centro.

Anna Blasco (http://www.edu.xunta.es/biblioteca/redeBE/course/view.php?id=16, https://www.pinterest.com/becafi/textos-zona-de-carga-e-descarga/ ) desenvolverá o seu relatorio sobre a Competencia Informacional no ensino obrigatorio. 

Contaremos tamén con Begoña López Soto (IES Fernando Esquío de Neda) para falar sobre a xestión informatizada das bibliotecas escolares. 

Isabel Vázquez Rosales (CEIP de Quintela), Ana Seco Orosa (IES Sofía Casanova), Aurora Ramilo (CEIP de Leirado) e Santiago Dans (IES Poeta Díaz Castro) compartiran experiencias en relación ás programacións e á aplicación de estratexias ALFIN no desenvolvemento de proxectos.

Biblioteca escolar, centro de recursos da información. Nivel II

O 23 de novembro comeza en Santiago o curso S1501042 - Biblioteca escolar, centro de recursos da información. Nivel II. V15 . V15 significa versión 15, porque este ano empezamos a revisión e actualización do itinerario formativo de bibliotecas escolares de Galicia.

Contaremos en primeiro lugar con Cristina Novoa porque é un referente internacional e tamén porque é a persoa que coordina os programas de Bibliotecas Escolares de Galicia e quen mellor pode dar pautas de actualización no modelo de biblioteca escolar e sentar bases teóricas de Alfabetización Mediática e Informacional.

http://www.crateru1.educa.aragon.es/Bibliotecas_escolares_e_innovacion_cuadernos_de_pedagogia_0512.pdf

Contaremos ademais con experiencias relevantes como Ana Seco Orosa do IES Sofía Casanova de Ferrol, Begoña López Soto, do IES Fernando Esquío de Neda, Aurora Ramilo do CEIP de Leirado, Santiago Dans do IES Poeta Díaz Castro de Guitiriz (http://biblodiazcastro.blogspot.com.es/) . Quedan aínda dúas sesións por pechar e 15 días para que remate o prazo de inscrición.

BIBLIOTECA ESCOLAR E PROXECTOS DOCUMENTAIS

Este luns, 17 de novembro, comeza na EGAP (Santiago de Compostela) un curso sobre proxetos documentais en biblioteca escolar que trata de dar resposta ás demandas, xa de vello, do profesorado e que se incrementaron co concurso de TRABALLOSPOR PROXECTOS, convocado no pasado marzo poa dirección Xeral de Centros e Recursos Humanos da Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria dentro do PLAN LIA 2010/15, no que resultaron premiados proxectos de variada temática; este ano centrose unha das modalidade na ciencia. .

Na resolución do concurso, de 30 de outubro, foron galardoados 16 centros:  

•  Na modalidade de Proxectos Documentais Integrados, coordinados pola biblioteca escolar:

 

• No apartado de temática xeral:
  •  A alimentación, do CEIP Mestres Goldarde Vigo
  • Bergondo nun conto, do CPI Cruz do Sar de Bergondo
  • E Agromará outro bosque, do CPI SuárezMarquier de O Rosal.
   

• No apartado de ciencias

• Riada de libros, do CEIP Agro do Muíño de Ames. 
• As plantas, do CEIP Espiñeira-Aldán de Cangas. 
• Medindo e contando, do CEIP P.Alexandre Bóveda de Redondela.

• Na modalidade de Proxectos de Investigación de Grupo ou Nivel 
• No apartado de temática xeral:

• En marzo pintamos con Miró, da EEI deVide, As Neves 
• Mulleres con valor, do IES Xoán Montes de Lugo.

• No apartado de ciencias

• Comesán 2014. Aprendo a investigar, CPI S.Vicente, A Baña.

• Viaxe polo universo, CEIP A Rúa, Cangas.

• Na modalidade de Proxectos de Investigación de Ciclo/Departamento

• No apartado de temática xeral:

• Tralas pegadas do home na historia, doCEIP Porto de Cabeiro de Redondela

• Proxecto Chuny Vázquez do CEIP ManuelRodríguez Sinde de A Guarda.

• No apartado de ciencias

• Arte da natureza do CPI Virxe da Saleta de Cea, Ourense

• O niño de Cecilia do CEIP Juan Rey de Lourenzá, Lugo.

• Na modalidade de Proxectos Interdisciplinares de 1º de ESO:

• No apartado de temática xeral:

• Danzas tradicionais de Cangas, do IESMontecarrasco de Cangas

• No apartado de ciencias

• Xogos, do CPI Cernadas de Castro de Lousame.

NON DOU FEITO

Non dou feito.
Este é o pin que me regalaron as profesoras do IES Lois Peña Novo de Vilalba , durante as V Xornadas de bibliotecas escolares de Galicia.

Supón moito traballo poñer en marcha esta actividade, é certo que tanto na Asesoría de bibliotecas escolares coma no departamento de bibliotecas escolares do CAFI non damos feito. Pero compensan os resultados ao comprobar a resposta do profesorado, veríficada nas enquisas de avaliación,  e ver os resultados do labor do profesorado nas bibliotecas escolares galegas.

Os materiais e vídeos desta actividade estarán dispoñibles para todo o profesorado no espazo Moodle da Asesoría de bibliotecas escolares: redeBE. 

Videoxogos e educación.

Nas IV Xornadas de bibliotecas escolares de Galicia, celebradas en Santiago de Compostela en novembro de 2012, co lema LER PARA VER, destinamos unha sesión aos videoxogos a cargo das profesoras Marian Moreno Llaneza, do CPR de Avilés (Asturias) e Isidora Gil, do IES de Celanova, Ourense.
Outra proba do papel das bibliotecas escolares nos procesos de innovación e a calidade educactivas.
Xurxo Mariño, Doutor en Ciencias Biolóxicas pola Universidade de Santiago de Compostela, fala neste vídeo sobre os efectos dos videoxogos nas capacidades cognitivas.
Remitímonos, coa revista ESCUELA, ao proxecto IMAGINE, financiado pola Comisión Europea e desenvolvido no marco do Programa de Aprendizaxe Permanente nos anos  2009 e 2010 no que se conclúe que " cada vez existen máis probas da eficacia dos xogos: promoven a aprendizaxe activa, facilitan o ensino personalizado, proporcionan retroalimentación inmediata, desenvolven novos xeitos de comprensión, permiten un maior nivel de retención e aumentan a motivación".

No seu último número a revista presenta un artigo asinado por Daniel Vila:  “ La importancia de los videojuegos”  no que o autor da conta dunha conferencia celebrada en Madrid, dentro das actividades da iniciativa CaféCREA, promovida por  Santillana, a cargo de Begoña Gros Salvat, doctora en pedagoxía e profesora da Universidade de Barcelona. A doctora Gros, que é investigadora principal do grupo de investigación EMA (Seminaris de recerca sobre entorns i materials per a l’aprenentatge online), afirmou na súa conferencia que o videoxogo “ é unha linguaxe multimedia que alimenta a alfabetización múltiple e axuda a desenvolverse nun sistema complexo, sendo, como é, unha contorna de múltiples variables”.

 
A páxina Memoria Pixelada é a primeira web acerca de videoxogos en galego recolle novas, analiza videoxogos, ten enlaces e descargas. 



Outros enleces sobre videoxogos:
http://botons.eu/2011/11/29/o-videoxogo-e-a-nova-narrativa/
http://revista.mundo-r.com/contido/videoxogos-con-selo-galego 
http://educaciondixital.as-pg.com/aprende/unha-nova-percepcion-dos-videoxogos
http://www.tecnoloxia.org/principal/?p=120

Sobre as bibliotecas escolares galegas

 O blogue La literatura en la play, do diario dixital eldiario.es, faise eco do desenvolvemento das IV Xornadas de bibliotecas escolares de Galicia e enlaza a Aula Virtual do CAFI para   para poder ver ou descargar os materiais. O autor, Antonio Gil, doctor en filoloxía hispánica e profesor universitario, presta especial atención á mesa sobre Vídeoxogos e biblioteca escolar, na que actuaron como relatoras Marian Moreno LLaneza e Isidora Gil.

Ray Bradbury en Muros

No blogue do IES Fontexería de Muros,entre outras cousas interesantes, podedes atopar esta presentación. Recoméndovos unha volta polo seu blogue.

Fahrenheit 451

View more presentations from fontexeriabib.

A ESCOLA DAS AREAS

Recollín este vídeo dunha aportación (entre moitas) de Mercedes Queixas Zas en Facebook.
Paréceme moi oportuno e penso que merece difusión.

CRISTINA NOVOA

Non hai nin que dicilo: lectura e bibliotecas están directamente relacionadas. Un curso sobre lectura que non contara cunha persoa experta en Bibliotecas, estaría imcompleto. Nós contamos, en Galicia, con dúas das persoas máis competentes do estado no tema de Lectura e Bibliotecas Escolares: Pilar Sampedro e Cristina Novoa.
A sesión deste xoves, 18 de novembro, estará a cargo de Cristina Novoa, asesora de Bibliotecas Escolares dos Servicios Centrais da Consellería de Educación da Xunta de Galicia.
É unha persoa próxima, á que todos coñecemos, pero non é doado contar con ela para un curso, porque está moi solicitada desde todas partes.
O traballo que levan adiante Pilar e Cristina está moi valorado fóra; espero que tamén nós saibamos valorar o que temos.
Para esta sesión, Cristina pasoume uns documentos moi interesantes e útiles que podedes consultar ou descargar desde aquí:
MATERIAIS DE CRISTINA NOVOA

Un vídeo de YouTube para rir e pensar

Material de Artur Noguerol.

Levo un par de días intentando subir a presentación de Artur Noguerol, pero non fun capaz. Déixovos este artigo, que trata, en parte, o tema que presentou no curso e que, para min é moi, moi interesante e que todos deberíamos ler reflexivamente.
Lembrade as enquisas.
Non sei se terei máis que contarvos ou se vós pensades pasar algunha vez por esta bitácora. Polo de agora non penso tocar nada. Estará así por se queredes consultar ou baixarvos algo.
Deica sempre, xa sabedes a lectura abre moitas fiestras, abrámos as fiestras do mundo ante o noso alumnado.

PARA IR COÑECENDO A ARTUR NOGUEROL

Nesta entrada poderedes escoitar a voz e os argumentos de Artur Noguerol na exposición "Enseñar a leer para hablar (y pensar) en ciencias"

Tamén podedes mirar a súa presentación no IV Seminario de Dinamización Lingüística no Ensino, maio 2009, da Secretaría Xeral de Política Lingüística de la Xunta de Galicia.
Monolingües, bilingües, trilingües... esta é a cuestión? é o relatorio presentado por Artur Noguerol Rodrigo. Ensinar e aprender lingua e comunicación nunha sociedade multilingüe e multicultural esixe do docente un cambio de perspectiva, de rol e de metodoloxía. Neste novo contexto o Proxecto Lingüístico (e comunicativo) de Centro adquire unha relevancia nuclear e a aprendizaxe integrada das linguas preséntase como única alternativa viable

ARTUR NOGUEROL

Doutor en Filoloxía Románica Hispànica. Profesor de lingua castelá e catalá no Bacharelato, EXB e BUP. Profesor de didáctica da lingua e a literatura na formación inicial e permanente do profesorado de Primaria e Secundaria.Ademais da formación permanente do profesorado, participou na elaboración de todos os currículos oficiais da Generalitat de Catalunya das áreas lingüísticas desde os programas renovados dos anos 80 aos actuais da LOE. Tamén impartiu diversos cursos sobre as estratexias lectoras no doutoramento.

El mesmo presenta a súa sesión así:
La lectura como actividad social en la Sociedad del Conocimiento
La reducción tradicional del acto de leer a la relación “texto lector” se tiene que rechazar y situar la lectura en los contextos sociales que estructuran el “texto” (escrito, audiovisual…): la industria comunicativa que lo ha producido, los intereses sociales en que se enmarca, la voluntad del escritor... En definitiva, leer es un hecho social que evidencia las relaciones sociales en las que se ha originado. Interpretar un texto tiene que surgir de los planteamientos críticos que se plantean las estructuras de poder que lo han producido y aquellas en que está inmerso el lector. La didáctica de la lengua (gallega, castellana, portuguesa…) tiene que plantearse cómo hacer presente esta realidad en las escuelas, el enfoque competencial nos da una bases adecuadas a este fin.

Bibliografía básica:

• NOGUEROL, A coordinador) Martínez, J; Permanyer, D; Ribelles, L; Serra, T (2005): " Ensenyar i aprendre llengua i comunicació en una societat multilingüe i multicultural" en Pacte Nacional per a l'Educació. Debat Curricular. Reflexions i propostes.Barcelona: Deparament d’Ensenyament Generalitat de Catalunya.
• NOGUEROL, A (2004): " Qui ensenya la llengua per aprendre?" en Àmbits de Psicopedagogia, nº 12, 10-16.
• NOGUEROL, A (2003): "Leer para pensar, pensar para leer: la lectura como instrumento para el aprendizaje en el siglo XXI" en Lenguaje, nº 31, 36-58.
• NOGUEROL, A (2003): " Estrategias de lectura para aprender. Aprender a leer y escribir en la diversidad (en un mundo en crisis)" en VI Simposio internacional: Lectura y Escritura: Investigación y Didáctica, de la Universidad de Los Andes, Mérida, Venezuela
• NOGUEROL, A (2001): "Com integrar i interpretar la informació" en Perspectiva escolar, nº260, 2-9.
• NOGUEROL, A. (1996): “Usos iconoverbales y enseñanza de la lengua” en Textos, 7: 9-18.
• NOGUEROL, A. (1994): Técnicas de aprendizaje y estudio. Aprender en el aula. Barcelona: Graó

Juan Casal, IES Marquel de Suances, Ferrol

Juan Casal, responsable da Biblioteca Escolar do que aínda é IES Marqués de Suances (a Memoria Histórica anda anquilosada por falta de uso. Se queredes podedes informarvos no enlace anterior e tamén navegar por esta páxina de cultura galega que está moi ben) ofreceunos onte unha sesión cargada de formación e información, pero tamén de sensación compartidas.

Mércores 25- aula 209

O mércores mudamos de aula; pasamos á 209, que é unha aula de informática, para poder facer unha sesión práctica con utilización dos ordenadores. Por favos intantade ser puntuais para lle tirar proveito á sesión.

Materiais de XOAQUÍN FREIXEIRO

Xoaquín Freixeiro deixou onte a súa presentación cos materiais e enlaces para que poidamos revisala e sacarlle proveito.

XOAQUÍN FREIXEIRO

Bon día. Empezamos, logo, a semana. Xa sabedes que hoxe virá Xoaquín Freixeiro do Ceip Condesa de Fenosa. Seguimos na aula 221, que leva por nome Marta Dacosta. Xa sabedes que os materiais que deixe Xoaquín, sempre que eu poida e saiba, quedarán enlazados nesta bitácora que, por certo, ten pouca vida, non falades, comentades ou aportades opinións nin informacións. Estou máis que certa de que varias persoas das que asisten ao curso terían moito que aportar e moita información que compartir.

Montserrat Uzal

Este mércores 18, tivemos connosco a Montserrat Uzal que nos comentou o proceso de elaboración e posta en marcha do Proxecto Lector de Centro do CEIP Figueroa e deixounos materiais do seu centro sobre a HORA DE LER, FORMACIÓN DE USUARIOS, EDUCACIÓN DOCUMENTAL e ACTIVIDADES DE PARTICIPACIÓN.